بررسی سهم حوزه پیشگیری و سلامت دهان در لایحه بودجه سال۹۷
لایحه بودجه سال آینده در آذرماه ۱۳۹۶ از سوی دولت به مجلس ارائه شد. لایحه بودجه دو منبع عمده برای سلامت دهان در نظر گرفته است که اعتبار این دو در مجموع ۶۸۹ میلیارد و دویست و هجده میلیون تومان است. این دو عبارتند از:
خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان : ۵۹۶.۴ میلیارد تومان
برنامه پزشک خانواده وزارت بهداشت (تامین سلامت دهان): ۹۲.۸ میلیارد تومان
لایحه بودجه در مورد نحوه توزیع اعتبار برنامه پزشک خانواده و تامین سلامت دهان اطلاعاتی ارایه نکرده است. اما در مورد توزیع اعتبار ۵۹۶.۴ میلیاردی «خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان» اطلاعات جزیی وجود دارد. از اینرو، در این یادداشت صرفا به تحلیل داده های مرتبط با بودجه «خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان» بر اساس آنچه در متن کامل لایحه بودجه منتشر شده می>پردازیم. برای نگارش این یادداشت اطلاعات مربوط به این بودجه و هم>چنین تعداد نفرات تحت پوشش هر دانشگاه علوم پزشکی در سال ۹۶ و بودجه سال آینده (سال ۱۳۹۷) را استخراج کرده و با هم مقایسه نمودیم. لازم به یادآوری است که هدف این یاداشت نقد و بررسی سیاست>های سلامت یا بودجه نیست، بلکه تلاش نمودیم تصویری از منابع موجود دانشگاه>های علوم پزشکی برای «خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان» ارائه نماییم.
بودجه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان در سال ۱۳۹۷ چقدر است؟
در سال ۱۳۹۷ دانشگاه>های علوم پزشکی کشور برای ارائه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان در مجموع بودجه>ای معادل ۵۹۶ میلیارد تومان دریافت می>کنند. در سال گذشته (سال ۱۳۹۶) مبلغ اختصاص داده>شده به دانشگاه>های علوم پزشکی برای خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان ۵۷۳ میلیارد تومان بود. این بودجه نسبت به سال گذشته اندکی بیش از چهار درصد رشد داشته است.
بودجه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان برای چه تعدادی از شهروندان در نظر گرفته شده است؟
در سال آینده ۱۱ میلیون و ۲۲۵ هزار نفر در شهرها و روستاها تحت پوشش قرار خواهند گرفت. مطابق سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت محاسبه>شده برای خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان نزدیک به ۱۵ درصد جمعیت کشور است. با وجود این، تعداد کسانی که در سال ۱۳۹۷ تحت پوشش خدمات پیشگیری قرار می>گیرند، نسبت به سال قبل حدودا ۲۰ درصد (معادل یک میلیون و نهصد هزار نفر) افزایش یافته است.
نسبت جمعیت شهری و روستایی
در سال ۱۳۹۷، از مجموع ۱۱ میلیون و ۲۲۵ هزارنفر جمعیت هدف، ۵۷ درصد (۶ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر) تحت پوشش خدمات شهری و ۴۳ درصد (۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر) مشمول خدمات روستایی می>شوند. ترکیب جمعیت روستایی و شهری تحت پوشش خدمات خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان در بودجه سال ۱۳۹۷ تفاوت چشمگیری با سال گذشته دارد. در سال ۱۳۹۷، تعداد ساکنان مناطق شهری ۶۵ درصد (۲ میلیون و ۵۳۰ هزار نفر) نسبت به سال گذشته افزایش داشته است؛ در عوض تعداد افراد تحت پوشش در روستاها یازده درصد (۶۴۵ هزار نفر) کاهش داشته است.
دریافت>کنندگان بودجه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان
بودجه سلامت دهان در سال ۱۳۹۷ بین ۶۲ دانشگاه علوم پزشکی کشور تقسیم شده است. در سال ۱۳۹۷، چهار دانشگاه علوم پزشکی به دریافت>کنندگان این بودجه اضافه شده>اند. این دانشگاه>ها عبارتند از خوی، خلخال، ساوه و سیرجان. دانشگاه>های علوم پزشکی دریافت>کننده بودجه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان برای خدمات شهری و روستایی بودجه دریافت می>کنند، اما نسبت این بودجه با توجه به جمعیت شهری و روستایی آن>ها متفاوت است.
بودجه در نظر گرفته>شده برای هر شهروند تحت پوشش خدمات پیشگیری دهان و دندان
با احتساب جمعیت کل کشور می>توان گفت سرانه بودجه خدمات پیشگیری و درمان دهان و دندان برای هر شهروند به طور میانگین حدودا هفت هزار و پانصد تومان است. اما از آنجایی که بودجه برای حدودا پانزده درصد جمعیت کشور محاسبه شده، می>توان گفت برای هر فرد تحت پوشش خدمات شهری هزینه>ای معادل ۳۶ هزار تومان در نظر گرفته شده است. در حالی که بودجه در نظر گرفته>شده به ازای هر دریافت>کننده خدمات روستایی معادل ۷۵ هزار و ۹۰۰ تومان است. سرانه خدمات روستایی برای سال ۱۳۹۷ بیش از دو برابر سرانه خدمات شهری است، در حالی که این نسبت در سال گذشته ۱.۲۵ برابر بود.
